Ośrodek Badań nad Tradycją Antyczną  w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej (OBTA)
	Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych  Studiów Humanistycznych UW (MISH)
	Międzynarodowa Szkoła Humanistyczna  Europy Środkowo-Wschodniej (MSH)
	Fundacja Instytut «Artes Liberales» (FIAL)
	Akademia Artes Liberales
	Spotkania naukowe (OBTA)
	LABORATORIUM HUMANIZM POLSKI - DZIEDZICTWO I WSPÓŁCZESNOŚĆ
	KONFERENCJE
	MIĘDZYWYDZIAŁOWY ZESPÓŁ KOMPARATYSTYKI

OBTA jest samodzielną jednostką Uniwersytetu Warszawskiego, powołaną do istnienia przez Senat UW w styczniu 1992 roku. Autorem koncepcji Ośrodka oraz jego dyrektorem od chwili powstania po dzień dzisiejszy jest prof. dr hab. Jerzy Axer.

Głównym zadaniem OBTA jest inspirowanie i koordynowanie interdyscyplinarnych badań nad spuścizną kulturową Polski i Europy Środkowo-Wschodniej ze szczególnym uwzględnieniem tradycji śródziemnomorskich. Badanie dróg, jakimi dziedzictwo antyku docierało do naszej części kontynentu oraz przemian, jakim ulegało w zetknięciu z kulturami lokalnymi, umożliwia lepsze zrozumienie własnej i cudzej tożsamości kulturowej. Pojęcie tradycji jako więzi z przeszłością własnego narodu i ukorzenienia w cywilizacji europejskiej wspomaga tworzenie się społeczeństwa dialogicznego, akceptującego odrębność innych i szanującego własną tożsamość.

W środowisku badaczy pracujących naukowo dla OBTA reprezentowane są główne dyscypliny humanistyczne: filologia (zwłaszcza filologia klasyczna i polonistyka), archeologia, historia, historia nauki i kultury, historia sztuki, religioznawstwo, prawo, socjologia, filozofia, muzykologia, teatrologia. Stale współpracuje z Ośrodkiem kilkadziesiąt osób, sporadycznie - nawet około trzystu. Ograniczenie do minimum liczby stałych etatów, interdyscyplinarność i międzyinstytucjonalność OBTA wymagała skoncentrowania prac wokół wyraźnie określonych wieloletnich programów. W chwili obecnej w Ośrodku realizowane są m.in. granty finansowane przez Komitet Badań Naukowych oraz kilka międzynarodowych projektów badawczych. Tak szeroko zakrojoną działalność umożliwia system umów o współpracy OBTA z polskimi i zagranicznymi instytucjami naukowymi (w tym - jak w przypadku współpracy z Hiszpanią, Grecją i Ukrainą - umów międzyrządowych). Krąg partnerów obejmuje ponadto Niemcy, Włochy, Litwę, Stany Zjednoczone, kraje skandynawskie i in. Od chwili swego powstania Ośrodek zorganizował (lub współorganizował) kilkadziesiąt konferencji o zasięgu międzynarodowym i krajowym. Począwszy od roku 1994 prowadzi także działalność wydawniczą (m.in. publikuje dwie serie "Eseje i Studia" oraz "Teksty i ludzie", a także periodyk "Łacina w Polsce")

Kolejną funkcję Ośrodka, równie ważną jak badawcza, stanowi inicjowanie i koordynowanie interdyscyplinarnych studiów humanistycznych na poziomie uniwersyteckim oraz organizowanie podyplomowych studiów humanistycznych o charakterze regionalnym. Na Uniwersytecie Warszawskim OBTA administruje Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych UW, organizuje i prowadzi podyplomowe Studia Helleńskie. Ośrodek jest ponadto inicjatorem i głównym organizatorem wieloletniego regionalnego programu edukacyjno-badawczego o nazwie "Międzynarodowa Szkoła Humanistyczna Europy Środkowo-Wschodniej". W ten sposób OBTA pragnie włączyć się do działań mających na celu reformę programów szkolnych i akademickich, tak w Polsce jak i w Europie Środkowo-Wschodniej.

Ośrodek był trzykrotnym finalistą (1996, 1997, 1998) konkursu o prestiżową nagrodę imienia Hanny Arendt, przyznawaną przez wiedeński Institute for Human Sciences i Körber Foundation placówkom szkolnictwa wyższego oraz instytucjom badawczym w Czechach, Słowacji, Polsce i na Węgrzech. W roku 1999 wraz z praskim Instytutem Historii Współczesnej został laureatem tej nagrody. W roku 2000 OBTA (i MISH) została finalistą ostatniej edycji konkursu Hanah Arendt Prize 2000.

MISH działa od roku akademickiego 1993/94. Są to pięcioletnie, dzienne, bezpłatne studia magisterskie o charakterze interdyscyplinarnym. Adresowane są do kandydatów o szerokich zainteresowaniach humanistycznych, nie mieszczących się w tradycyjnym systemie studiowania jednej dyscypliny akademickiej. Prowadzone wyłącznie w trybie indywidualnym, realizują autorskie programy, ułożone przez samych słuchaczy pod kierunkiem ich opiekunów naukowych (tutorów). Ten rodzaj studiów, przeznaczony dla ludzi o wszechstronnych zainteresowaniach humanistycznych, utalentowanych, a zarazem gotowych wziąć na siebie współodpowiedzialność za kształt i rytm swej edukacji akademickiej, umożliwia studentom zdobycie szerokiego, nowoczesnego wykształcenia humanistycznego, zwiększając przy tym ich umiejętność przystosowania się w przyszłości do zmiennych warunków panujących na rynku pracy.

Z organizacyjnego punktu widzenia Kolegium MISH stanowi konfederację 11 wydziałów humanistycznych z udziałem Polskiej Akademii Nauk oraz innych uczelni warszawskich. Obecnie liczy 337 studentów, kształcących się pod opieką 235 tutorów. Działalnością MISH kieruje 4-osobowy zespół, na którego czele stoi prof. Jerzy Axer; Kolegium ma także własną Radę Dydaktyczną.

Aktywność intelektualna oraz wyniki osiągane przez studentów MISH należą do najwyższych w Uniwersytecie; imponujący jest odsetek stypendystów, zdobywców zarówno prestiżowych stypendiów krajowych (np. Ministra Edukacji Narodowej), jak i zagranicznych (np. Uniwersytetu w Oxfordzie).

(wiecej: www.mish.uw.edu.pl)

MSH to program realizowany od roku 1996, głównie we współpracy polsko-ukraińskiej. Jego celem jest kształcenie młodych badaczy z Europy Środkowo-Wschodniej oraz wybitnych studentów ostatnich lat w specjalnościach zaniedbanych, a szczególnie istotnych dla odrodzenia humanistyki w tym regionie Europy. Ma ono prowadzić do odtworzenia kadry naukowej i dydaktycznej oraz powołania międzynarodowych zespołów badawczych. Celem nadrzędnym jest odbudowa środowiska humanistycznego oraz udział w tworzeniu elit demokratycznego społeczeństwa obywatelskiego w krajach szczególnie dotkniętych komunizmem .

Wyjątkowość koncepcji Szkoły wiąże się przede wszystkim z jej zakresem programowym, obejmującym całość dziedzictwa kulturowego Europy Środkowo-wschodniej, ze szczególnym uwzględnieniem głębokich korzeni - tradycji śródziemnomorskiej. Szkoła uczy postrzegania własnej tożsamości narodowej i kulturowej w kontekście etnicznych, religijnych i historycznych tradycji tego obszaru. Dydaktyka jest ściśle powiązana z pracą badawczą. MSH oferuje kształcenie w systemie tutoralnym w ramach dłuższych (ok. 10-tygodniowych) corocznych sesji w Warszawie oraz krótszych kursów w innych miastach w Polsce i poza nią. Kadrę Szkoły stanowią wybitni specjaliści z uniwersytetów i akademii nauk krajów współrealizujących projekt oraz visiting professors z Europy Zachodniej i USA. Do roku 1999 działalność Szkoły dofinansowana była przede wszystkim przez Fundację im. Stefana Batorego w Polsce oraz, w mniejszym stopniu, przez regionalne fundacje George Sorosa. W latach 1996-99 na kursy prowadzone w Polsce Szkoła przyznała ponad 300 stypendiów kandydatom z Ukrainy, Białorusi, Bułgarii, Litwy, Mołdawii, Rosji i Polski. Realizowany od roku 1999 tzw. Program Docelowy MSH przewiduje stopniowe wprowadzanie na podstawie umów dwustronnych mechanizmu uznawania zajęć Programu Docelowego za zajęcia zaliczane na Ukrainie, Białorusi i w Polsce do programu studiów magisterskich i doktoranckich w rodzimych instytucjach słuchaczy Szkoły (tzw. wymiana kredytów).

Bez wątpienia kontynuowanie tego programu przyczynia się do rozwoju takiego rodzaju dialogu międzynarodowego elit, który jest sprawdzianem dojrzałości europejskiej, a zarazem leży w dobrze pojętym interesie narodowym wszystkich jego uczestników. Wartość całego przedsięwzięcia podnosi fakt, że jest ono wynikiem autentycznego wysiłku własnego środowisk w krajach uczestniczących, a nie biernym przyjęciem pomocy z zewnątrz.

W ramach MSH rozpoczęła swa działalność Międzynarodowa Szkoła Prawa Rzymskiego (MSPR).

(więcej: www.ial.org.pl)

Od lutego 1998 roku prace OBTA wspiera prywatna fundacja Instytut «Artes Liberales». Jej wsparcie obejmuje działania Ośrodka zarówno na rzecz reform oświatowych i rozwoju edukacji w duchu artes liberales w Polsce i w Europie Środkowo-wschodniej, jak i współtworzenie środowiska badawczego i intelektualnego, aktywnego w poznawaniu i studiowaniu kultury antycznej jako jednego z fundamentów cywilizacji europejskiej. 

(więcej: www.ial.org.pl)

Spotkania naukowe Ośrodka Badań nad Tradycją Antyczną w Polsce i Europie Środkowowschodniej UW zostały pomyślane jako seminaria dla pracowników naukowych, doktorantów, osób zaprzyjaźnionych i współpracujących z jednostką. Posiedzenia te są okazją do zaprezentowania własnych doświadczeń naukowych i tematów badawczych z zakresu szeroko rozumianej humanistyki - filologia (zwłaszcza filologia klasyczna i polonistyka), archeologia, historia, historia nauki i kultury, historia sztuki, religioznawstwo, prawo, socjologia, filozofia, muzykologia, teatrologia. Planowanie spotkań koordynuje dr Iwona Dacka-Górzyńska. Tematy przyszłych wystąpień wraz z krótkimi streszczeniami proszę zgłaszać na adres: iwona.dacka@obta.uw.edu.pl

PROGRAM SPOTKAŃ:

• 21 XII 2006 r. (czwartek, biblioteka OBTA, godz. 13.00-14.45) Referat wygłosi Pan mgr Tomasz Wierzchowski: Rozmowa przeciwko deistom - analiza struktury utworu pijara Antoniego Wiśniewskiego
  
• 25 I 2007 r. (czwartek, biblioteka OBTA, godz. 15.20-17.10), referat wygłosi Pani dr Iwona Dacka-Górzyńska: Zbiór sentencji heraldycznych Gabriela Rzączyńskiego SJ (1664-1737) - problem edycji
• 1 III 2007 r. (czwartek, sala konferencyjna OBTA, godz. 12.00-13.30), referat wygłosi Pani mgr Karolina Berezowska: Przekład prozy i tekstów użytkowych z języka nowogreckiego na język polski - specyficzne trudności.
• 29 III 2007 r. (czwartek, sala konferencyjna OBTA, godz. 13.00-14.30), referat wygłosi Pani dr Magdalena Piskała: Problemy związane z edycją epigramatycznego zbioru Albera Inesa SJ (1619-1658)
• 26 IV 2007 r. (czwartek, sala konferencyjna OBTA, godz. 13.00-14.30), referat wygłosi Pan prof. Jarosław Włodarczyk: Pierwsza powieść science fiction, tajemnica Kopernika i początki optyki nowożytnej, czyli odrobina twardej historii nauki w otoczce.